Maison Deman

Gedocumenteerd historisch verhaal

De heren van Walcourt

Tussen het huis Namen, de gevechten aan de Maas en de legende van Le Jardinet - gevolgd tot precies het punt waar Johnny's afstamming nog bewezen moet worden.

BOorkonden en historische editiesBWéry III en Thierry II aangetoondCWalcourt-Huwelet-lijn uit de stamboom?Laatste aansluiting nog te bewijzen

Audioversie · Nederlands

Beluister het verhaal

De heren van Walcourt, tussen Namen, kruistochten en veldslagen.

In Walcourt beheerst de basiliek Saint-Materne nog altijd de daken en valleien tussen Samber en Maas. Onder dat silhouet lag een wereld van verzegelde oorkonden, rechtspraak, molens, krijgers en trouw aan verschillende vorsten. Daar verschijnt in de twaalfde eeuw het huis Walcourt, waarvan de naam vandaag in Johnny Demans stamboom voorkomt.

De familielijn loopt van de Wauthy's via de Huwelets naar Mathilde de La Roche, haar echtgenoot Thierry I van Walcourt en hun zoon Wéry III. Zij komen voor in middeleeuwse oorkonden, kronieken en Léon Lahayes Cartulaire de la commune de Walcourt.

Oude wapens van de heren van Walcourt: rode adelaar op goud
Wapen van de heren van Walcourt. Illustratie: Caranorn, naar Jean-Claude Loutsch - Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Thierry I, Mathilde en Wéry III

Thierry I huwde Mathilde de La Roche, dochter van Hendrik I van Namen, graaf van La Roche. Thierry stierf vóór 1152; uit hun huwelijk stamde Wéry III. Via hem raakte Walcourt betrokken bij de machtsstrijd tussen Namen, Luik, Henegouwen en Luxemburg.

Wéry, vermeld tussen 1184 en 1206, huwde Gerberge van Duras. Hij verwierf onder meer Clermont-sur-Meuse, Rochefort en het voogdijschap van Dinant. Zijn aanspraken op La Roche mislukten, maar hij bleef een belangrijke heer. In 1196 vernieuwde hij volgens het cartularium de wet van Walcourt, die lasten regelde en willekeurige eisen beperkte. Een oorkonde van 29 juni 1206 noemt Wéry, Gerberge en verscheidene zonen.

Thierry II: Steps en Le Jardinet

Wéry's zoon Thierry II verschijnt vanaf 1192 en wordt in 1200 heer van Walcourt genoemd. Zijn vrouw, een dochter van Lodewijk van Chiny, heet bij Lahaye Gertrude; recenter onderzoek stelt Hadwide voor. Beide namen blijven daarom vermeld.

In oktober 1213 voerde Thierry bij de slag van Steps de krijgers van Dinant, Fosses en Thuin aan. Een schenking uit 1220 documenteert de voorbereiding van een reis naar het Heilige Land, maar geen volledig kruisvaartverhaal. Thierry stichtte ook de cisterciënzerabdij Le Jardinet. De abdij is historisch; het verhaal van het Mariabeeld dat na een brand in een boom terechtkwam, behoort tot de religieuze legende.

De basiliek Saint-Materne boven Walcourt
Saint-Materne en Walcourt. Foto: Jean-Pol Grandmont - Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Farciennes en de ontbrekende brug

Na Thierry II kreeg zijn zoon Gilles Walcourt en Rochefort. Een andere Thierry werd volgens Lahaye het hoofd van de tak Faverchinne, doorgaans met Farciennes vereenzelvigd, en van het erfelijke maarschalkschap van Henegouwen. De hoofdtak behield Walcourt tot 1363, toen Wéry VI de heerlijkheid aan graaf Willem van Namen verkocht.

Mathilde van Namen → Wéry III → meerdere Thierry's → Henri van Faverchines → Thierry en Béatrice van Bergen → Simon Huwelet → Huwelet → Pieret → Wauthy → Johnny Deman.

De historische bronnen bevestigen de eerste generaties en de tak Farciennes, maar nog niet dat Thierry en Béatrice van Bergen de ouders waren van Simon Huwelet. Een moderne compilatie noemt voor Henri's zoon een andere vrouw, Isabelle d'Ottignies, en een dochter Marie.

Conclusie: de geschiedenis van Walcourt is degelijk gedocumenteerd. De precieze aansluiting op Johnny's Huwelet-Wauthy-lijn blijft een werkhypothese van niveau C, in afwachting van een oorkonde of kritische genealogie.