Maison Deman

Familieportret · Tak Labart–Wauthy

Lydie Labart

Een kort leven, een blijvende herinnering — van Saint-Amand tot de familie Wauthy, het kwetsbare verhaal van een jonge moeder wier gezicht naar ons is teruggekeerd.

AAkten nog op te zoeken BMedische familiebrief uit 1994 CGeneanet-bomen te toetsen aan akten TDoor de familie overgeleverde herinnering

Audioversie · Nederlands

Luister naar het verhaal

Lydie Labart, een kort leven, een blijvende herinnering.

Lange tijd paste de naam Lydie Marie Joseph Labart in enkele regels: een geboorte in Saint-Amand, een verbintenis met Amand Joseph Wauthy, drie bekende kinderen en een veel te vroege dood. De familie bewaarde één eenvoudige en verschrikkelijke zin: Lydie zou na het verlies van een kind ‘van verdriet’ zijn gestorven.

Toch ontbrak iets wezenlijks: haar gezicht. Het portret dat aan haar Geneanet-fiche is gekoppeld, laat ons vandaag anders naar deze jonge vrouw kijken dan als naar een reeks data. De foto vertelt niet wanneer hij werd genomen of wie hem maakte. Hij geeft wel een aanwezigheid aan de vrouw die de familiegeschiedenis nooit vergat.

Oud portret van Lydie Marie Joseph Labart
Lydie Marie Joseph Labart. Portret gekoppeld aan haar fiche in de Geneanet-boom van Johnny Deman; identificatie gecontroleerd op 15 augustus 2026. Datum, maker en bewaarplaats van het origineel moeten nog worden gedocumenteerd.
Oud portret van Amand Joseph Wauthy, echtgenoot van Lydie Labart
Amand Joseph Wauthy, echtgenoot van Lydie. Portret gekoppeld aan zijn fiche in de Geneanet-boom van Johnny Deman; identificatie gecontroleerd op 15 augustus 2026. Datum en maker zijn onbekend.

Geboren in Saint-Amand in 1892

Volgens de familieboom werd Lydie geboren op donderdag 24 november 1892 in Saint-Amand, Henegouwen. Haar geboorteakte is in dit project nog niet gelezen: de datum stemt overeen in de geraadpleegde bomen, maar moet nog aan de afbeelding of de precieze referentie van de akte worden gekoppeld.

Het Rijksarchief beschrijft Saint-Amand in die periode als een kleine plattelandsgemeente met 1.176 inwoners in 1890, via een aardeweg verbonden met de steenweg Charleroi–Namen en met een economie die vooral op landbouw steunde. Steen- en kalkgroeven vulden dat bestaan aan. Dit landschap van velden, wegen en naburige dorpen was Lydies eerste wereld.

De officiële tienjarige geboortetafel van Saint-Amand voor 1891–1900 wordt online vermeld en is bewaard. Zij vormt de volgende ingang om de exacte verwijzing naar Lydies geboorte te vinden.

De families Labart en Vassart

In de werkstamboom is Lydie een dochter van Joseph Ghislain Labart, geboren in 1850 en overleden omstreeks 1915, en Clémence Ghislaine Vassart, geboren in 1853. Deze identiteiten structureren de tak, maar de bijbehorende akten moeten nog aan het dossier worden toegevoegd.

Haar grootouders van vaderskant worden genoemd als Casimir Joseph Labart (1821–1892) en Marie-Thérèse Marmier (1821–1887), gehuwd in 1846. Langs moederskant staan Joseph Vassart (1822–1897) en Marie Catherine Linet (1826–1858), gehuwd in 1851.

Genealogische voorzichtigheid: deze afstamming komt uit de familieboom en de geraadpleegde Geneanet-compilaties. Zij wijst de richting voor het onderzoek, maar vervangt de originele akten niet.

Lydie en Amand

Lydie deelde haar leven met Amand Joseph Wauthy, geboren in Wagnelée op 23 augustus 1887. Datum en plaats van hun huwelijk zijn in het dossier nog niet vastgesteld. Op zijn portret draagt Amand een pak en kijkt hij recht in de lens, met de bijzondere plechtigheid van foto’s uit het begin van de twintigste eeuw.

Vandaag worden drie kinderen in de boom genoemd: Paula Wauthy, geboren in 1919 en overleden in 2008; Alice Wauthy, van wie de data nog moeten worden gevonden; en Alexandre Wauthy, geboren in 1921. Paula werd de grootmoeder van Johnny Deman langs moederszijde.

Amand overleefde Lydie vele jaren. Hij stierf op 26 december 1955 in Marbais, 68 jaar oud. De geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten van het paar kunnen hun woonplaatsen, beroepen en de precieze chronologie van hun gezamenlijke leven verduidelijken.

‘Van verdriet’

De familieoverlevering vertelde dat Lydie een jong kind had verloren en omstreeks 1930 in een kliniek was gestorven. Tientallen jaren lang vatte de familie het drama samen met de woorden ‘van verdriet’. Dat is geen diagnose, maar de gevoelsmatige vorm waarin de herinnering de generaties heeft doorstaan.

Een brief van 14 november 1994, gericht aan Suzette Wauthy door dokter P. Even, toen hoofdgeneesheer van het psychiatrisch instituut in Saint-Servais, werpt belangrijk licht op het verhaal. De arts schreef dat Suzette’s grootmoeder na het verlies van een kind aan een diepe depressie leed, niet meer at en tijdens de laatste drie maanden van haar leven opgenomen was.

Omdat Suzette de dochter was van een broer van Paula, bevestigde Johnny dat de grootmoeder in deze familiecontext Lydie was. Die identificatie is samenhangend, maar Lydies naam staat niet in de brief. Het document vermeldt evenmin de exacte overlijdensdatum, de precieze plaats of een dossiernummer van het ziekenhuis.

De brief vervangt de overlijdensakte niet. Hij maakt van een familiezin wel een medisch aannemelijk verhaal, zonder de pijn in de woorden ‘van verdriet’ uit te wissen.

De officiële geschiedenis van Beau Vallon vermeldt dat in 1914 op de hoogten van Saint-Servais een gesticht voor behoeftige vrouwen en kinderen werd opgericht en tussen 1923 en 1925 werd uitgebreid. Die context verduidelijkt de plaatselijke psychiatrische geschiedenis, maar bewijst op zichzelf niet dat Lydie precies daar werd verzorgd.

De kinderen na Lydie

Volgens de familieherinnering werden Paula, haar broer en haar zus na het overlijden van hun moeder door kloosterzusters in een weeshuis opgevoed. De instelling is nog niet geïdentificeerd en er werd nog geen inschrijvingsregister teruggevonden.

Die breuk helpt de plaats van Lydie in het familieverhaal te begrijpen. Haar verdwijning was niet alleen het einde van een jong leven: zij veranderde het hele verdere leven van de kinderen die achterbleven. Paula droeg een kracht met zich mee die haar nakomelingen in haar bleven herkennen.

Wat we weten — en wat nog moet worden gevonden

Twee portretten geven het paar nu een gezicht. De boom biedt een samenhangende familiestructuur. De brief uit 1994 ondersteunt sterk de overgeleverde omstandigheden rond Lydies dood. Toch ontbreken de beslissende stukken nog.

Prioritair onderzoek: Lydies geboorteakte terugvinden in de tienjarige tafel 1891–1900; het huwelijk Labart–Wauthy vinden; het kind identificeren dat ongeveer vijf jaar vóór haar dood stierf; Lydies overlijdensakte, het ziekenhuisregister en het weeshuis van Paula, Alice en Alexandre terugvinden.

Lydie vandaag vertellen betekent niet het dossier met een mooi verhaal afsluiten. Het betekent samenbrengen wat kan worden samengebracht, de onbekenden zichtbaar laten en familieliefde nooit met documentair bewijs verwarren. Haar gezicht is terug. De akten wachten nog.