Maison DemanHistoire familiale

Familiegeschiedenis · Kortrijk

11 juli 1302 — Toen onze voorouders elkaar bestreden in de Guldensporenslag

Een voorouder leidt het Franse leger. Een andere familietak staat bij zijn tegenstanders. Zeven jaar later worden hun lijnen verenigd.

BGeschiedenis en gepubliceerde genealogieënCRoute uit de familiestamboomTAfstamming aanvaard door JohnnyOpenSchakel De La Hamaide–Jacquet te documenteren

Audioversie · Nederlands

Beluister het verhaal

De veldslag, de twee kampen en de vereniging van de familielijnen.

Op 11 juli 1302 botsten bij Kortrijk duizenden mannen. Niemand kon vermoeden dat hun lijnen ooit in één stamboom zouden samenkomen. Toch brengt de familiegeschiedenis Deman–Lebon–Wauthy ons naar beide zijden van de Guldensporenslag.

Middeleeuwse miniatuur van Vlaamse en Franse strijdkrachten tijdens de Guldensporenslag
De slag bij Kortrijk. Miniatuur uit Giovanni Villani’s Nuova Cronica, 1341–1348 — Vaticaanse Bibliotheek, publiek domein.

Een rijk en gespannen Vlaanderen

Brugge, Gent en Ieper behoren tot de grote handels- en textielsteden van Europa. Graaf Gwijde van Dampierre komt tegenover koning Filips IV de Schone te staan. Na de gevangenneming van de graaf en het Franse bestuur groeit het verzet. Dit is geen moderne nationale oorlog: feodale, stedelijke, economische en familiale trouw lopen door elkaar.

Robert II van Artesië in het Franse kamp

Filips de Schone vertrouwt zijn leger toe aan Robert II van Artesië. In de familiestamboom loopt Roberts afkomst via de Capetingers, Brabant en de Hohenstaufen, tot Frederik Barbarossa.

Veertiende-eeuwse miniatuur van Robert II van Artesië in gevecht met de Vlamingen
Robert II van Artesië in gevecht met de Vlamingen, British Library Royal 20 C VII — publiek domein.

De botsing van 11 juli

Op de Groeningekouter hinderen beken, grachten en natte grond de zware cavalerie. De Vlaamse voetknechten houden in gesloten formaties stand met stokwapens en goedendags. De Franse aanval verliest vaart en Robert II sterft op 11 juli 1302 in de strijd.

Miniatuur van Franse ridders die terugwijken voor Vlaamse voetknechten
De Franse terugtocht in de Grandes Chroniques de France, ca. 1390–1401, BnF Français 2608 — publiek domein.

Aan de overzijde: Namen

Gwijde van Namen, zoon van Gwijde van Dampierre, is een belangrijk leider van het winnende kamp. Zijn broer Jan I van Namen is in de familiestamboom een rechtstreekse voorouder. De Belgische Biographie nationale beschrijft hem als deelnemer aan de opstand en als strijder naast zijn broer in Kortrijk. Over details van de Naamse troepenbewegingen bestaat discussie.

1309: vijanden worden familie

Maria van Artesië, kleindochter van Robert II, trouwt in 1309 met Jan I van Namen. Zeven jaar na de veldslag verenigt hun huwelijk de lijn van de gestorven Franse bevelhebber met het huis dat in het andere kamp stond.

Waar de kampen samenkomen:
Robert II van Artesië → Filips van Artesië → Maria van Artesië × Jan I van Namen → Willem I → Jan III → Jan van Namen van Trivières → De La Hamaide → Jacquet → Wauthy → Paula Wauthy → Annie Lebon → Carole, Johnny en Sandrine Deman.

Waarom “Guldensporenslag”?

Na de slag verzamelden de winnaars de uitrusting van gesneuvelde ridders. Volgens de overlevering werden hun sporen, tekens van ridderschap, als trofeeën in de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Kortrijk getoond.

Eén familie aan beide zijden

Robert II sneuvelt in 1302 in het Franse kamp. In 1309 trouwt zijn kleindochter met Jan I van Namen. Overwinnaars en overwonnenen krijgen uiteindelijk dezelfde nakomelingen — een treffend beeld van de manier waarop oorlog, bondgenootschappen en huwelijken door elkaar liepen.